Wil je eerst weten óf HACCP voor jou verplicht is, welke wet het voorschrijft en wat de uitzonderingen zijn? Lees dan Is HACCP verplicht? Op deze pagina gaat het over wie in welke sector en functie een HACCP-opleiding nodig heeft.
Iedereen die bedrijfsmatig of georganiseerd levensmiddelen bereidt, verwerkt, opslaat, vervoert of verkoopt aan anderen, valt onder HACCP: van horeca en catering tot bakkers, kinderopvang, sportkantines en foodtrucks. De wet eist geen specifiek certificaat, wel passende hygiëne-instructie of opleiding voor iedereen die met voedsel werkt.
Veel mensen denken dat HACCP alleen voor grote restaurants of fabrieken geldt. De werkelijkheid is anders: de HACCP-verplichting is breed en geldt voor vrijwel iedereen die professioneel of structureel met voedsel werkt. In dit artikel vind je een overzicht per sector.
De gouden regel
De eenvoudigste manier om te bepalen of jij HACCP nodig hebt: bereid, verwerk, sla je op, vervoer of verkoop je levensmiddelen aan derden? Dan valt jouw bedrijf of organisatie onder de HACCP-wetgeving.
"Aan derden" is hierbij het sleutelwoord. Kook je alleen voor jezelf of je gezin thuis? Dan valt het buiten de wet. Zodra anderen in bedrijfsmatig of georganiseerd verband eten wat jij bereidt, klanten, gasten, leerlingen, sporters, patiënten, ben je verplicht HACCP toe te passen.
Overzicht per sector
Restaurants & horeca
Restaurants, cafés, lunchrooms, eetcafés, bistro's, hotels met keuken, grand cafés. Alle medewerkers die met voedsel werken moeten passende hygiëne-instructie krijgen.
Snackbars & fastfood
Snackbars, frituren, dönerszaken, pita-eethuisjes, Aziatische afhaalrestaurants. De frituur, de koeling en de bereiding vallen volledig onder HACCP.
Foodtrucks & markt
Foodtrucks, eetkramen op markten, mobiele ijsverkopers. De locatie maakt niet uit, de HACCP-verplichting reist mee met de keuken.
Catering & evenementen
Cateringbedrijven, partycaterers, bedrijfscaterers. Ook als je op locatie werkt in een externe keuken, gelden de HACCP-regels volledig.
Sportkantines
Ook met vrijwilligers achter de bar en in de keuken. Broodjes smeren, koffie zetten, frikandellen bakken, het valt allemaal onder HACCP. Zie ook: wie-moet-haccp-hebben voor vrijwilligers.
Zorg & instellingen
Ziekenhuizen, verpleeghuizen, revalidatiecentra en andere zorginstellingen met een keuken die maaltijden bereiden voor patiënten of bewoners.
Onderwijs & kinderopvang
Scholen met een kantine die zelf voedsel bereidt, kinderdagverblijven en BSO's die maaltijden of tussendoortjes bereiden voor kinderen.
Retail & speciaalzaken
Supermarkten (met vleesafdeling, bakkerij of bereidhoek), slagerijen, vishandels, bakkerijen, kaasspecialisten en delicatessenzaken.
Hoeveel medewerkers moeten een HACCP-certificaat hebben?
De wet schrijft geen minimum aantal voor. Wel vereist de wetgeving dat medewerkers die met voedsel werken passende instructie of opleiding in voedselhygiëne krijgen, en dat wie verantwoordelijk is voor het HACCP-systeem een HACCP-opleiding heeft. De wet eist geen specifiek certificaat of diploma, maar de NVWA gaat ervan uit dat medewerkers volgens de HACCP-regels werken. In de praktijk betekent dit dat alle medewerkers die voedsel aanraken, bereiden, verpakken of serveren bij voorkeur een certificaat hebben, als bewijs van die kennis.
Voor kleine bedrijven is het gebruikelijk dat minimaal de leidinggevende of bedrijfseigenaar gecertificeerd is, en dat overige medewerkers via interne instructie of werkinstructies kunnen aantonen dat ze op de hoogte zijn van de regels.
Geldt HACCP ook voor zzp'ers en freelancers?
Ja. Als jij als zelfstandige cateert, op locatie kookt, maaltijden bezorgt of voedsel produceert voor verkoop, valt je activiteit onder de HACCP-wetgeving. De juridische vorm van de organisatie (bv, zzp, stichting of vrijwilligersverband) doet er niet toe, de activiteit bepaalt de verplichting.
Twijfel je of jouw situatie verplicht is?
Een goede vuistregel: als de NVWA jou zou kunnen bezoeken en vragen stelt over voedselveiligheid, ben jij verplicht. Twijfel je? Lees Is HACCP verplicht? voor een uitgebreide uitleg van de wetgeving, of bekijk Wanneer is HACCP verplicht? voor situatiespecifieke antwoorden.
Je HACCP-certificaat halen: hoe werkt dat?
Val je onder een van de situaties hierboven? Dan is de volgende stap je HACCP-certificaat halen via de online cursus van haccpleren.nl. Dat kan volledig op afstand, in circa 2 uur op je eigen tempo, met je certificaat direct na het slagen van de eindtoets: vanaf €40,- per persoon.
Gerelateerde artikelen: Wat is HACCP? · Is HACCP verplicht? · Wanneer is HACCP verplicht? · Terug naar het kenniscentrum
Veelgestelde vragen
Geldt HACCP voor kleine bedrijven?
Ja. EG-verordening 852/2004 geldt ongeacht de omvang van het bedrijf. Kleine bedrijven mogen een vereenvoudigd HACCP-systeem hanteren, maar zijn niet vrijgesteld.
Moet een thuisbakker HACCP hebben?
Een thuisbakker die uitsluitend privé bakt valt buiten de HACCP-plicht. Zodra producten bedrijfsmatig worden verkocht (ook via sociale media of markten), geldt de verplichting wel.
Bronnen
- Verordening (EG) nr. 852/2004 inzake levensmiddelenhygiëne, EUR-Lex
- Werken volgens het HACCP-systeem, NVWA
- Voedselveiligheidsplan of hygiënecode voor horeca en ambachtelijke bedrijven, NVWA
- Eten en drinken verkopen vanuit huis, NVWA
- Mededeling van de Commissie over voedselveiligheidsbeheersystemen (2022/C 355/01), EUR-Lex
- Ben ik wettelijk verplicht om het Hygiënecodeboek aan te schaffen?, Koninklijke Horeca Nederland
Geschreven door de redactie van haccpleren.nl. Feiten gecontroleerd op 30 september 2026. Een fout gezien? Mail naar info@haccpleren.nl.