Sociale Hygiëne of HACCP: wat heb je nodig?

Wie in de horeca begint, hoort al snel twee termen: Sociale Hygiëne en HACCP. Ze klinken vergelijkbaar, maar gaan over iets heel anders en vallen onder verschillende wetten. Hieronder lees je wat elk inhoudt, voor wie het geldt en wanneer je allebei nodig hebt.

Wat is Sociale Hygiëne?

Sociale Hygiëne gaat over verantwoord omgaan met alcohol. Volgens het Register Sociale Hygiëne gaat het om kennis over en inzicht in de invloed van alcohol (eventueel in combinatie met drugs) op het gedrag van mensen, de gevolgen van alcoholmisbruik en alcoholverslaving, wet- en regelgeving rond alcohol, het gebruik van speelautomaten en de risico's op gokverslaving.

De Alcoholwet (artikel 8) stelt eisen aan leidinggevenden van een horeca- of slijtersbedrijf met een alcoholvergunning:

• Je bent minimaal 21 jaar.
• Je bent niet van slecht levensgedrag.
• Je hebt voldoende kennis en inzicht in sociale hygiëne, aangetoond met een erkend diploma of certificaat Sociale Hygiëne (vaak “Verklaring Sociale Hygiëne” genoemd).
• Je staat ingeschreven in het Register Sociale Hygiëne.

Sinds 1 juli 2023 beheert de Landelijke commissie sociale hygiëne (Lcsh) het register. Je haalt eerst een diploma Sociale Hygiëne dat door de Lcsh is erkend, bijvoorbeeld via het examen van SVH. Daarna vraag je zelf je inschrijving aan via registersocialehygiene.nl. Stond je al in het oude register van SVH, dan moet je je registratie herbevestigen.

Wat is HACCP?

HACCP gaat over voedselveiligheid: het voorkomen dat eten of drinken ziekmakend wordt door bacteriën, allergenen of andere gevaren. Iedere ondernemer die met levensmiddelen werkt, moet volgens EG-verordening 852/2004 werken met een voedselveiligheidsplan op basis van HACCP of met een goedgekeurde hygiënecode, zoals de Hygiënecode voor de Horeca.

Daarnaast moet iedereen die met levensmiddelen omgaat passende instructie en/of opleiding in voedselhygiëne krijgen. Dat geldt dus ook voor barpersoneel, want drank, ijs en garnituren zijn ook levensmiddelen. Een officieel HACCP-diploma bestaat niet; een certificaat van een HACCP-cursus is een gebruikelijk bewijs van die opleiding. Lees meer over HACCP in de horeca.

Het verschil in één overzicht

Wanneer heb je welke nodig?

Het hangt af van wat er in de zaak gebeurt en welke rol jij hebt:

• Café met keuken of restaurant met alcoholvergunning: de leidinggevenden hebben Sociale Hygiëne nodig. Iedereen die met eten of drinken werkt, heeft instructie in voedselhygiëne nodig. Ben je leidinggevende en werk je ook zelf met voedsel, dan heb je allebei nodig.
• Lunchroom, snackbar of foodtruck zonder alcohol: alleen HACCP. Zonder alcoholvergunning is Sociale Hygiëne niet verplicht.
• Bediening of bar zonder leidinggevende functie: Sociale Hygiëne is voor jou niet verplicht. Werk je met eten of drinken, dan geldt de hygiëne-instructie wel. Om alcohol te mogen schenken moet je minimaal 16 jaar zijn.
• Sportkantine of wijkhuis met alcohol: ook daar moeten leidinggevenden die alcohol schenken in het Register Sociale Hygiëne staan. Wie met eten en drinken werkt, heeft hygiëne-instructie nodig.

Leeftijden in de Alcoholwet

De Alcoholwet noemt drie leeftijden die in de horeca belangrijk zijn:

Voor leerlingen die in het kader van bepaald onderwijs alcohol verstrekken, geldt een uitzondering op de grens van 16 jaar (artikel 24, lid 5). Bron: Alcoholwet, wetten.overheid.nl.

Kun je Sociale Hygiëne bij haccpleren.nl halen?

Nee. haccpleren.nl biedt alleen de HACCP-cursus aan. Voor Sociale Hygiëne ga je naar SVH of een andere aanbieder met een door de Lcsh erkend diploma. Op registersocialehygiene.nl lees je welke diploma's toegang geven tot het register.

Voor HACCP kun je wel bij ons terecht. De online HACCP-cursus duurt ongeveer 2 uur en sluit af met een eindtoets. Na het slagen krijg je direct je certificaat.

Veelgestelde vragen

Is Sociale Hygiëne hetzelfde als HACCP?

Nee. Sociale Hygiëne gaat over verantwoord alcohol schenken en valt onder de Alcoholwet. HACCP gaat over voedselveiligheid en valt onder EG-verordening 852/2004. Het zijn twee aparte onderwerpen met een eigen bewijs.

Heb je in een café met keuken allebei nodig?

Vaak wel. De leidinggevenden hebben Sociale Hygiëne nodig vanwege de alcoholvergunning. Iedereen die met eten of drinken werkt, heeft instructie in voedselhygiëne nodig. Werk je als leidinggevende ook zelf met voedsel, dan heb je allebei nodig.

Heb je Sociale Hygiëne nodig als je alleen in de bediening werkt?

Nee. Sociale Hygiëne is verplicht voor leidinggevenden van een bedrijf met alcoholvergunning, niet voor ieder personeelslid. Werk je met eten of drinken, dan heb je wel instructie in voedselhygiëne nodig.

Waar haal je Sociale Hygiëne?

Bij een aanbieder met een diploma dat door de Landelijke commissie sociale hygiëne (Lcsh) is erkend, bijvoorbeeld SVH. Daarna vraag je zelf je inschrijving aan in het Register Sociale Hygiëne. haccpleren.nl biedt geen Sociale Hygiëne aan.