Veel ondernemers weten dat HACCP verplicht is, maar weten niet precies op basis van welke wet. Het antwoord is helder: EG-verordening 852/2004, de Europese basiswet voor voedselhygiëne. In dit artikel lees je wat die wet inhoudt, voor wie hij geldt en hoe hij samenhhangt met de Nederlandse praktijk.
EG-verordening 852/2004 verplicht alle bedrijven in de voedselketen in de EU tot een HACCP-systeem gebaseerd op de 7 principes. De verordening geldt rechtstreeks in Nederland, zonder omzetting in Nederlandse wet.
Wat is EG-verordening 852/2004?
EG-verordening 852/2004 betreffende levensmiddelenhygiëne is uitgevaardigd door het Europees Parlement en de Raad in april 2004. De verordening is van toepassing in alle EU-lidstaten en heeft rechtstreekse werking: Nederlandse ondernemers zijn direct gebonden zonder dat de Nederlandse overheid de wet afzonderlijk hoeft om te zetten.
De verordening maakt deel uit van het zogenaamde “Hygienepakket” van de EU, samen met:
- EG 853/2004 (specifieke hygiëneregels voor producten van dierlijke oorsprong),
- EG 854/2004 (officiële controles op producten van dierlijke oorsprong),
- EG 178/2002 (algemene voedselveiligheidswet, de “General Food Law”).
Wie valt onder EG 852/2004?
De verordening geldt voor alle “levensmiddelenbedrijfsexploitanten”: elk bedrijf of persoon dat bedrijfsmatig voedsel bereidt, verwerkt, vervoert, distribueert of verkoopt. Dit omvat:
- Restaurants, cafés, snackbars, foodtrucks, sportkantines
- Supermarkten, slagerijen, bakkerijen, vishandelaren
- Levensmiddelenfabrikanten, cateraars
- Transportbedrijven die gekoeld voedsel vervoeren
- Primaire producenten (boeren) voor bewerkt product
Wat schrijft de wet precies voor?
Bijlage II van EG 852/2004 stelt hygiëne-eisen aan ruimten, transport, apparatuur, voedselafval, watervoorziening, persoonlijke hygiëne en opleiding. Hoofdstuk XII bevat de kernbepaling over opleiding:
“Levensmiddelenbedrijfsexploitanten moeten ervoor zorgen dat de werknemers die levensmiddelen hanteren, worden gecontroleerd, begeleid en/of opgeleid inzake voedselhygiëne, in verhouding tot hun werkzaamheden.”
Artikel 5 verplicht tot een HACCP-systeem gebaseerd op de 7 principes. Het systeem moet gedocumenteerd zijn en op verzoek aan de bevoegde autoriteit (in Nederland: de NVWA) kunnen worden getoond.
Uitzondering voor kleine bedrijven
Kleine bedrijven mogen een vereenvoudigd HACCP-systeem hanteren. De wet erkent dat een kleine bakker niet hetzelfde systeem hoeft op te zetten als een grote levensmiddelenfabrikant. In de praktijk is de Hygiënecode voor de Horeca de invulling van dit vereenvoudigde systeem voor het horecasegment.
Rol van de NVWA
De NVWA is in Nederland de bevoegde autoriteit voor de handhaving van EG 852/2004. Ze voert inspecties uit, legt sancties op bij overtredingen en publiceert inspectieresultaten. De NVWA werkt ook samen met de Europese voedselveiligheidsautoriteit (EFSA) en andere nationale toezichthouders binnen de EU.
Voldoe aan de wet met een HACCP-certificaat
EG 852/2004 vereist aantoonbare kennis van voedselhygiëne voor medewerkers. Een HACCP-certificaat toont die kennis aan.
Behaal het certificaat →